مرتضى مطهري
264
يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي )
قدرتى در مقابلشان تاب نمىآورد در اثر نماز است ، در اثر « * ( اياك نعبد و اياك نستعين ) * » است ، قدرت نماز آنها را شكست داد ، « * ( استعينوا بالصبر و الصلاة ) * » آنها را شكست داد . بايد به مردم فهمانيد كه اگر نماز ، نماز باشد هرگز سبب نمىشود كه انسان عمل و وظيفه اى را ترك كند و به جاى او نماز بخواند . داستان بشر حافى : انسان اگر در ياد داشته باشد بندگى خود و الوهيت خداوند را ، هرگز گرد فحشا و منكر نمىرود . داستان بشر حافى و امام كاظم كه فرمود : اگر بنده مىبود اينچنين نمىكرد ، مؤيد اين مدعاست . اين است معنى * ( ان الصلاة تنهى عن الفحشاء و المنكر . ) * عليهذا آيهء كريمهء * ( اقم الصلاة لذكرى ) * و آيهء * ( ان الصلاة تنهى عن الفحشاء و المنكر ) * . نماز ، مأمور داخلى : دو فلسفه براى نماز ذكر نكردهاند كه در عرض يكديگر باشند ، بلكه دو فلسفهء طولى است يعنى نماز ، خدا را به ياد بنده مىآورد و بنده را متذكر بندگى خود مىكند و اين جهت سبب بازداشتن شخص از فحشاها و منكرات مىشود و نماز به صورت يك مأمور داخلىِ نهى از منكر درمىآيد . نماز ، انجذاب به قدس ملكوت است : البته نمىخواهم بگويم كه ذكر الله صرفاً مقدمهء نهى از فحشا و منكر است ، زيرا قبلًا گفتيم كه يك فلسفهء نماز بلكه بالاترين فلسفهء نماز رقاء روحى و انجذاب بشر به قدس ملكوت است . شهيد ثانى در اسرارالصلوة مىگويد : الصلاة باب الذكر و الذكر باب الكشف و الكشف باب الفوز الاكبر . در كلمات بوعلى ( نمط نهم اشارات ) كه در ورقه هاى فلسفهء تشريع عبادات نقل كرديم ، به هر دو فلسفهء نامبرده اشاره شده است . در يك جا مىگويد : . . . العبادة عند غير العارف معاملة ما كأنه يعمل فى الدنيا لاجرة